Η τελευταία αυτοκράτειρα του Βυζαντίου

 

 

 

«Η τελευταία αυτοκράτειρα του Βυζαντίου» Θ.Κονδύλης Εκδόσεις Ψυχογιός 2012 σελ. 505

 

Δύο είναι οι εμπεδόκλειες αρχές , το Νείκος  και η Φιλότητα. Το μίσος—έχθρα-έριδα-φθόνος και ο έρωτας. Τη ζωή την οριοθέτησαν από πολύ νωρίς αυτές οι δύο δυνάμεις. Η ενωτική Φιλότητα και η χωριστική του Νείκους. Οι κοσμογονικές αυτές αρχές δίνουν απαντήσεις για κάθε εποχή. Μήπως όλη η ζωή των ανθρώπων , όλη ιστορία των λαών δεν είναι παρά η διαρκής αντιμαχία αυτών των δύο δυνάμεων που αέναα χωρίζουν και ενώνουν;

Στο καταπληκτικό βιβλίο του Θάνο Κονδύλη οι δύο αυτές δυνάμεις επανέρχονται στη ζωή και την οικογένεια της Άννα  Παλαιολογίνα Νοταρά ,σύζυγο του τελευταίου Έλληνα αυτοκράτορα του Βυζαντίου ,Κωνσταντίνου Παλαιολόγου Δραγάση (1449-1453).

Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά: Ο Έρωτας και  το όνειρο. Η ουτοπία της και η ρωμιοσύνη. Οι τελευταίες ημέρες της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και οι έρωτές της Άννας Παλαιολόγου Νοταρά.

Η Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά θα κληθεί να αντιμετωπίσει τη μοίρα της ( που της είπε μια γύφτισσα), υπό το βάρος τεράστιων ιστορικών γεγονότων. Γεγονότων που παρασέρνουν τις ζωές ,όπως ο άνεμος τα φύλλα των δέντρων. Το μεγαλείο της ψυχής της Άννα Νοταρά είναι αυτό που υπερβαίνει το αδύνατο, έτσι που τελικά να μη γίνει φτερό στον άνεμο της Ιστορίας που συμμετέχει. Είναι η δύναμη του έρωτα , η πίστη στη ρωμιοσύνη , η ανιδιοτελής προσφορά ; Ό,τι κι αν είναι η Άννα Παλαιολόγου Νοταρά θέλει να προβάλλει την ύπαρξή της στο μέλλον, για αυτό και αντιστέκεται και παλεύει και ερωτεύεται ,μέσα στις πιο δύσκολες ιστορικές συνθήκες.

Σε ένα έγγραφο ,του 1474 , στα επίσημα ιταλικά αρχεία, ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης βρίσκει το εξής  : “…Annam Palaeologinam, sponsam olim imperatoris Romaniae Graecorum et Constantinopolis…” Δηλ. η Άννα Παλαιολογίνα (Νοταρά) σύζυγος του τελευταίου αυτοκράτορα των Ρωμαίων Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης.

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο τελευταίος αυτοκράτορας της ρωμιοσύνης , όταν εστέφθη αυτοκράτορας ,στον Μυστρά, ήταν δυο φορές χήρος. Ουδείς όμως Βυζαντινός ιστορικός μέχρι σήμερα ,έκανε την παραμικρή νύξη ,για την τελευταία αυτοκράτειρα, την Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά….

Ο συγγραφέας ανακάλυψε  πολλά έγγραφα από τα μεσαιωνικά ιταλικά αρχεία, γι΄αυτή την καταπληκτική γυναίκα και μέσα από το ιστορικό αυτό μυθιστόρημα, αναδεικνύει την προσωπικότητά της, τις χαρές και τις λύπες της , τους έρωτές της και το μεγάλο έργο της.

Αλήθεια ποιος είναι αυτός που χώρισε τη ζωή από τη φαντασία ; Δεν θα ήταν πολύ καλύτερα να μπορεί κανείς να επιλέξει ανάμεσα σε ζωή και φαντασία ;

Το βιβλίο «Η τελευταία αυτοκράτειρα του Βυζαντίου» είναι ένας ύμνος στην Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά , κόρη του Λουκά Νοταρά , Μεγάλου Δούκα και  πρωθυπουργού του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου , ένας ύμνος στην Πόλη και τον τελευταίο αυτοκράτορά της, ένας ύμνος στο «δεύτερο Βυζάντιο», την Βενετία, ένας ύμνος στον έρωτα   και ένας ύμνος σε αυτούς ,που μετά το 1453 στήριξαν έμπρακτα και διέδωσαν το πνεύμα της ρωμιοσύνης.

Η Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά ,  μεγάλωσε σε μια επαρχιακή πόλη (Μυστρά) της διαλυμένης αυτοκρατορίας  , μαθήτευσε δίπλα στον πάνσοφο Πλήθωνα Γεμιστό και  τελικά το όνομά της έγινε ξακουστό σε όλα τα μέρη, όπου κατοικούσαν Ρωμιοί , στη Μεσόγειο και την Ευρώπη.

Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά : η λησμονημένη και θλιμμένη τελευταία αυτοκράτειρα του Βυζαντίου, που τόσο πολύ αγαπήθηκε και μισήθηκε από το λαό της.

Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά , η τελευταία αυτοκράτειρα των Ρωμιών….

Η Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά έκανε αγαθοεργίες, έκτισε εκκλησίες, διοργάνωσε συσσίτια για φτωχούς , στέγασε άπορους Ρωμιούς,  χρηματοδότησε το πρώτο ελληνικό τυπογραφείο στη Βενετία το 1449,  έστειλε βιβλία στις σκλαβωμένες περιοχές της Ελλάδας, για τη διαφώτιση όλου του γένους και  κατασκεύασε μια νέα Ελλάδα στην Ιταλία ,το κράτος της Σιένα, με 5.000 περίπου ελεύθερους Ρωμιούς!!!!

Άνθρωποι και πόλεις .Αυτοκράτορες και σουλτάνοι . Θάλασσες και πόλεμοι. Πολιτικοί και δεσποτάδες. Τράπεζες και εμπόριο. Μίση και έρωτες . Φθόνος και Φιλία. Όλοι εναντίον όλων….

Από τη μια πλευρά τα αδέλφια του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου , Δημήτριος ( ο Τουρκόφιλος) και Θωμάς , που  τσακώνονται και τρώγονταν μεταξύ τους , σαν λύκοι και  μισούσαν και φθονούσαν τον αδελφό τους, ο  Θωμάς που έκλεψε την κάρα του Αγίου Ανδρέα και την δώρισε στον Πάπα της Ρώμης … , από το 1400 μ.Χ. οι έριδες μεταξύ Παλαιολόγων και Καντακουζηνών , το μίσος των καθολικών για τους ορθοδόξους χριστιανούς, η έριδα μεταξύ των Λουκά και Άγγελου Νοταρά  και των Σφραντζή και Γεννάδιο ( που έγινε από τον Σουλτάνο  ,μετά την άλωση της Πόλης, πατριάρχης) , ανθενωτικοί κατά  ενωτικών, η στυγερή δολοφονία του νεογέννητου γιού της Άννας Παλαιολογίνας Νοταρά ,από πληρωμένους δολοφόνους του Θωμά Παλαιολόγου ,  οι ηλίθιοι έλληνες (Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος με τον ομώνυμο ανιψιό του) που φωνάζανε για βοήθεια τους…Τούρκους, οι Τούρκοι που σφάξανε όλους τους υπερασπιστές και τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης ,το 1453  , που διαλύσανε  ακόμα και τα νεκροταφεία της Χαλκίδας ,το 1481, που  σφάξανε ακόμα και τα μωρά,  και εξαφάνισαν τη Χαλκίδα από το χάρτη, οι διπρόσωποι βυζαντινοί πολιτικοί, οι βενετικές και γενουάτικες τράπεζες, που ήταν γεμάτες από λεφτά, ομόλογα και χρυσαφικά, οι Τούρκοι εναντίον των Βενετών, οι γάμοι από συμφέρον των ευγενών Βυζαντινών και οι κρυφές ερωμένες τους, οι ευνούχοι, τα νόθα των βυζαντινών αυλικών….

Και από την άλλη μεριά ,ο περίφημος καρδινάλιος Βασίλειος Βησσαρίωνας , ο σπουδαίος διανοούμενος της Ρώμης, που άφησε την πλουσιότατη βιβλιοθήκη του στη Βενετία, ο Κρητικός Νικόλαος Βλαστός ( ο τυπογράφος) και ο Ζαχαρίας Καλλιέργης ,που τύπωσαν στο πρώτο ελληνικό τυπογραφείο της Βενετίας το 1499 ,το πρώτο βιβλίο με τίτλο «Μεγάλο Ετυμολογικό Λεξικό » (είχε καταγραμμένες  όλες τις γνωστές ελληνικές λέξεις), ο άλλος Κρητικός Μάρκος Μουσούρος ,συγγραφέας και κριτής όλων των ελληνικών βιβλίων που εκδίδονταν στο κράτος των Ρωμιών της Σιένας, ο Ιανός Λάσκαρης, που δίδαξε σε διάφορα πανεπιστήμια της Ιταλίας και της Φλωρεντίας,   και διατέλεσε σύμβουλος του βασιλιά στο Παρίσι, ο επίσκοπος Μεθώνης Γαβριήλ Πλουσιδιανός, η Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά ,ο συνδετικός κρίκος όλων των Ελλήνων της Διασποράς ,  ο μεγάλος έρωτας της Άννα Νοταρά για τον δεύτερο σύζυγό της  το Βενετό  Μαρίνο Κονταρίνι , η μεγάλη αγάπη της για τον πρώτο σύζυγό της τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και ο τρίτος , και τελευταίος, άντρας της ζωής της ,ο Λαυρέντιος Αντονιόνι από τη Σιένα…..

Η Μεθώνη και η Κορώνη ,τα πλουσιότερα τελωνεία της Βενετίας, οι κτήσεις της Βενετίας Άργος, Ναύπλιο , Μεθώνη και Κορώνη ,που μετά το 1460,ήταν το μόνο ελεύθερο μέρος του Μοριά, ο Μυστράς και το Δεσποτάτο του Μυστρά, η Βενετία , η πόλη των δόγηδων, η πόλη των χιλίων γεφυρών και των τριακοσίων νησιών, το Δεύτερο Βυζάντιο , η Κωνσταντινούπολη ,η πόλη των βασιλέων ,η Βασιλίς των πόλεων, η Βασιλεύουσα, η Πόλη των Ρωμιών, με τους 100.000 κατοίκους της, με την πανπσερμία των λαών, που ζούσαν σε αυτήν , οι Γενοβέζοι στο Πέρα, το παλάτι των Βλαχερνών , η Πύλη του Αγίου Ρωμανού, η Χρυσή Πύλη, η Χαλκή Πύλη, η Πύλη του Πέμπτου Λόφου ,που υπεράσπιζε ο Γενοβέζος Ιωάννης Λόγγος Ιουστινιάνης, η μεγάλη Μπομπάρδα του Ουρβανού, οι 10.000 έλληνες και οι 2.000 μισθοφόροι , που υπεράσπιζαν την Κωνσταντινούπολη, απέναντι σε 250.000 άντρες του σουλτάνου, οι Νοταράδες που λέγονταν Σοφιανοί και κατοικούσαν καταρχάς στην Μονεμβασία, ο μικρότερος των Νοταράδων , ο Ιάκωβος, οι Γατελούζοι, η πλούσια οικογένεια των Γενοβέζων εμπόρων και κατακτητών , ο ιερέας της Αγίας Σοφίας, που για να αποφύγει την σφαγή , κρύφτηκε από τους Τούρκους,  στη μυστική θύρα , η οποία θα ανοίξει και πάλι μόνο με…. θεϊκή βούληση , το Τζυκανιστήριον , ο εύριππος, το Μίλιον , ο Φόρος του Κωνσταντίνου (η αγορά) και η Μέση οδός της Πόλης, η στήλη των όφεων ,τα παλιά λουτρά του Ζευξίππου,  η αιρετή αλυσίδα του Κεράτιου Κόλπου, το τείχος της Κωνσταντινούπολης με τις δέκα πύλες, τα τείχη της θάλασσας, η βασιλική κινστέρνα , η «Νέα Εκκλησία», η περίφημη εκκλησία των Βλαχερνών, η μεγάλη εκκλησία , η Αγία Σοφία, που υπηρετούσαν 80 ιερείς, 150 διάκονοι , 40 διακόνισσες, 70 υποδιάκονοι , 160 αναγνώστες , 25 ψάλτες και είχε 75 θυρωρούς!!!!!

Η Πόλις εάλω !!

Ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος Δραγάσης.

Η ιστορία του Βυζαντίου .

Η ιστορία της ζωής της Άννας Παλαιολογίνας Νοταρά και η ιστορία της ρωμιοσύνης.

Η ιστορία τεσσάρων πόλεων : του Μυστρά, της Κωνσταντινούπολης, του Ναυπλίου και της Βενετίας.

 

Η Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά έφτασε στην ανακάλυψη του εαυτού της μέσα από την ιστορία του τόπου της , τις εξορίας της (εσωτερικές και εξωτερικές) , την προσφορά της και την αγάπη των συζύγων  της και των αγαπημένων της φίλων .

Τώρα ο αναγνώστης ξέρει , αφού ταξίδεψε μαζί της, σε τέσσερις πόλεις , πως δεν υπάρχει άλλο ταξίδι παρά μονάχα αυτό που τραβάει βαθιά εντός μας…..

Τώρα ο αναγνώστης ξέρει ,πως οι αναμνήσεις μπορούν πολλές φορές να έρχονται κι από το μέλλον…

Τώρα ο αναγνώστης  ξέρει ,πώς «όταν το μίσος φτάσει στο έσχατο της δίνης βάθος, στο μέσο αυτής στροβιλίζοντας θα γεννηθεί πάλι ο έρωτας» και πως  «όσο κι αν ο φθόνος αντιστέκεται , τόσο του άμεπτου έρωτα η αθάνατη ορμή γεμάτη γλύκα θα επέρχεται…..» .

 

Εδώ τελειώνει μια ιστορία ,που δεν ήταν καν πρωτότυπη .Κι άλλοτε έχουν ειπωθεί αυτά. Γιατί θέλησε ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης να τα θυμίσει ; Είναι γιατί ένιωσε ότι στις ημέρες μας η Πόλη , η Ελλάδα και η Ρωμιοσύνη πολιορκείται ξανά…. Και θα είναι ακόμη μια μεγάλη η απώλεια. Γιατί οι Τούρκοι , οι τροϊκανοί και οι Γερμανοί τώρα απειλούν την μέσα μας Πόλη…..

 

Ο Θάνος Κονδύλης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχαιολογία και Ιστορία στην Ελλάδα και την Ιταλία, ενώ το 2006 αναγορεύτηκε διδάκτωρ Μεσαιωνικής Ιστορίας από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μιλάει αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά. Συνέγραψε αρκετές επιστημονικές μελέτες, έλαβε μέρος σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια, ενώ το 1996 και το 2002 τιμήθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων ,για το συγγραφικό του έργο σχετικά με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Άλλα έργα του είναι:  «Ένας παράδεισος στα μάτια σου» και «Η αρχόντισσα της Σμύρνης».

 

Γράφει : Ο Κώστας Τραχανάς

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s