Σήμερα δεν θα πεθάνω

«Σήμερα δεν θα πεθάνω» Κ.Μέρμηγκα Εκδόσεις Μελάνι 2010 σελ.169

Κοινή  μοίρα όλων μας  ο θάνατος είναι αναμφίβολα η πιο σκληρή πραγματικότητα που καλούμαστε να ζήσουμε . Η απόλυτη απώλεια που κανείς δεν μπορεί να πολεμήσει. Κι όμως δεν έχουν λείψει από τον χώρο της λογοτεχνίας οι φωνές εκείνες που εξαίρουν τον θάνατο ως την αλήθεια που δίνει νόημα στη ζωή, ως μια κατάσταση που γεφυρώνει την ύπαρξη με την ανυπαρξία σε ένα αδιαίρετο σύνολο…

Ο θάνατος είναι ένα θέμα –πρόκληση για τους συγγραφείς.

Η τέχνη είναι που παρηγορεί, η τέχνη είναι που μας συμφιλιώνει με το πεπρωμένο μας αλλά και με το θάνατο, που ξορκίζει τους φόβους του θανάτου.

Πολλοί συγγραφείς σκέφτονται ότι μόνο γράφοντας θα σωθούν . Αυτή δεν είναι η ψευδαίσθηση όλων των συγγραφέων ; Η ιδέα της γραφής δεν είναι η ψευδαισθητική σωτηρία του συγγραφέα , που υποκρύπτει τον φόβο του θανάτου του συγγραφέα (και το δικό μας ) ; ….

Κανένα από τα συμπτώματα δεν είναι περισσότερο διαβρωτικό από τον τρόμο του θανάτου: τον φόβο των ανθρώπων ότι το προσωπικό τους σύμπαν θα εξαφανιστεί για πάντα σε μία μαύρη τρύπα , στο απόλυτο κενό…

Πριν από χρόνια , οι περισσότεροι άνθρωποι πέθαιναν στο κρεβάτι του σπιτιού τους. Μέχρι πριν μερικές δεκαετίες , ελάχιστοι άνθρωποι πήγαιναν στα νοσοκομεία. Ο θάνατος ήταν ένα τόσο συνηθισμένο μέρος της καθημερινής ζωής , ώστε τα παιδιά συμμετείχαν σε οποιαδήποτε εμπειρία μπορεί να είχαν οι οικογένειες τους , γύρω από το θάνατο συγγενών. Οι οικογένειες πάλι αγαπούσαν ο ένας τον άλλο πολύ και πενθούσαν γι’ αυτούς τους θανάτους , δεν τους θεωρούσαν όμως κάτι το απρόσμενο. Ο θάνατος ήταν ένα οικείο και αναπόφευκτο μέρος της ζωής.

Βαθμιαία , ο θάνατος έγινε λιγότερο συνηθισμένος στην καθημερινή ζωή. Λίγοι άνθρωποι πέθαιναν στο σπίτι. Το γεγονός του θανάτου αντιμετωπιζόταν και συζητιόταν όλο και λιγότερο. Λες και οι άνθρωποι πίστευαν ότι αν κανένας δεν μιλούσε για το θάνατο , ίσως ο θάνατος να’ φευγε μακριά τους!!

Πολλοί άνθρωποι φοβούνται τον θάνατο γιατί δεν έχουν ζήσει τη ζωή τους .Δεν έχουν ζήσει τη ζωή τους στο μέγιστο βαθμό. Όμως το να φοβόμαστε καν να σκεφτούμε τον θάνατο και να τρέμουμε στην ιδέα του θανάτου είναι πολύ κακό. Το να κοιτάμε τον θάνατο στα μάτια , το να μαθαίνουμε από το θάνατο είναι ένα τελείως διαφορετικό πράγμα. Μπορεί να εμπλουτίσει τη ζωή μας.

Ο άνθρωπος και ο θάνατος είναι σε μια συνεχή αντιπαράθεση , μια αμοιβαία αναμονή , μια ατμόσφαιρα καφκικά ζοφερή και όμως διάφανη και αποστασιοποιημένη.

Αυτό που τελικά , σε βοηθάει να πεθάνεις γαλήνια είναι το να έχεις ζήσει μια ποιοτική ζωή, η αίσθηση της πληρότητας. Το ότι έζησες ό,τι ήθελες, έζησες αληθινά. Η ζωή είναι απίστευτη….

Η ύπαρξή μας θα είναι πάντα συνδεδεμένη με τον θάνατο , ο έρωτας με την απώλεια , η ελευθερία με το φόβο , και το μεγάλωμα με τον αποχωρισμό.

  Το «Σήμερα δεν θα πεθάνω» της Καρολίνα Μέρμηγκα είναι γραμμένο με σπάνια αφηγηματική τέχνη. Το βιβλίο αυτό είναι οκτώ μικρά διηγήματα γύρω από τον θάνατο.

Tο βιβλίο αυτό αποτίει φόρο τιμής στην Τρίτη ηλικία , μέσα από αλλεπάλληλα στιγμιότυπα της καθημερινότητας ηλικιωμένων γυναικών, που αρνούνται να παραδοθούν και να πεθάνουν μόνες. Η αγωνία  γερασμένων ανθρώπων ,που βλέπει τη γενιά τους να ξεχνιέται και τη νέα γενιά να έχει χάσει κάθε προσανατολισμό.

Οκτώ ιστορίες με ήρωες και ηρωίδες που ζουν τη κάθε μέρα με το πείσμα που χρειάζεται παίρνοντας τα μαθήματα που δεν ήθελαν και υπομένοντας τα νοήματα που δεν κατάλαβαν, πιστοί και συνεπείς στην ανθρώπινη κατάσταση.

Ο φόβος του θανάτου, τα γηρατειά, η ζωή, το γέλιο, η συμπόνια, η έγνοια για τους άλλους, η φιλία, η μοναξιά, η ανία, ο έρωτας, η σκληρότητα των ανθρωπίνων σχέσεων, η ανοησία των συμβάσεων, η υποκρισία του κόσμου,  η δύναμη της αγάπης , η αξία και οι αντιφάσεις της ζωής είναι τα θέματα αυτού του βιβλίου.

Τα καλύτερα διηγήματα της συλλογής είναι  : «Σήμερα δεν θα πεθάνω » και «Στο σπίτι των ονείρων του».

 Παραθέτουμε χαρακτηριστικά αποσπάσματα του βιβλίου:

«Οι γέροι σπάνια λένε την αλήθεια : ή γιατί δεν τη θυμούνται πια, ή γιατί την καλύπτουν με δικαιολογίες , ηθικολογίες και άλλα χωνευτικά(γιατί στη ζωή, να μια αλήθεια, πολλά είναι αχώνευτα)».

«Και βέβαια  , τα γηρατειά είναι σαν το αποχετευτικό σύστημα: κανένας δεν θέλει να ξέρει πως πραγματικά λειτουργεί, από που ξεκίνησε, από πού περνάει και που θα καταλήξει».

«Οι άνθρωποι γερνούν και το παίρνουν απόφαση. Μαλακώνουν γιατί έχουν πάρει τα μαθήματά τους, έχουν μάθει και έχουν αποκτήσει μιαν άλλη αίσθηση του κόσμου. Λιγότερο εγωκεντρική, λιγότερο στενόμυαλη. Νοιάζονται για τους άλλους».

«-Δεν περνούσε καλά! Λες και αυτό είναι το θέμα, λες και στη ζωή μπορούμε να περνάμε καλά! Η ζωή δεν είναι μια πρόκληση για χαρά. Είναι αγώνας για να πάρουμε όσα μπορούμε παραπάνω!!».

«Δεν με αφορούσαν ποτέ οι πιθανότητες ευτυχίας, γιατί εγώ επιδίωκα και έβρισκα τις βεβαιότητες!».

«Είναι τραγωδία το να είσαι γέρος. Είναι φοβερό να ξέρεις ότι οι μέρες σου είναι μετρημένες».

«Απαρχής του πολιτισμένου κόσμου οι μελλοθάνατοι είχαν τις κεντρικότερες θέσεις στη μυθιστοριογραφία, γιατί είναι οι τραγικότεροι χαρακτήρες αφού θα πεθάνουν –όχι όμως και οι γέροι, αν και είναι οι πιο τραγικοί από όλους. Όλοι ξέρουμε ότι θα πεθάνουν, και το ξέρουν κι οι ίδιοι, αλλά αυτούς κανείς δεν τους κάνει ήρωες. Γιατί δεν είναι νέοι και όμορφοι. Γιατί τα αισθήματά τους δεν ενδιαφέρουν κανέναν. Γιατί δεν υπάρχει προοπτική εξέλιξης….»

«Ξέρουμε πότε πεθαίνει κάποιος, αλλά δεν ξέρουμε πάντα πότε ξεκινάει να ζει».

« Πόσο ανυπόφορα φοβερό είναι το να θυμάσαι όσα έχεις χάσει-δεν υπάρχει τίποτε πιο φοβερό, για αυτό η φύση έχει προνοήσει και οι γέροι ξεχνάνε».

«Πόση παρηγοριά είναι οι φίλοι, πόση παρηγοριά».

«Σε τι πιστεύω;  Σε φίλους μαζεμένους γύρω από ένα τραπέζι. Πιστεύω ότι ο θάνατος δεν τολμάει να πλησιάσει ένα τραπέζι όπου κάθονται παλιοί φίλοι».

«Τα γηρατειά είναι απαρηγόρητα».

«Δεν θα πεθάνω σήμερα. Έχω μια ολόκληρη μέρα…».

 

Η Καρολίνα Μέρμηγκα θέλει με αυτό το βιβλίο να μας κάνει να επαναστατήσουμε και να αντισταθούμε στο φόβο των γηρατειών και να μας κάνει να δούμε ότι το γήρας δεν είναι τόσο τρομερό όσο νομίζουμε. Το πρόσωπο και το σώμα που γερνά φυσιολογικά αποκτούν  τελικά μια ομορφιά ισότιμη με την ομορφιά της νιότης. Είναι όπως τα γέρικα δέντρα με τους ρόζους που είναι πιο όμορφα από τα νέα….

Το βιβλίο «Σήμερα δεν θα πεθάνω» είναι ένα βιβλίο για το φόβο του θανάτου , τον τρόμο μπροστά στα γηρατειά και στη λησμονιά. Για τα αδιέξοδα και τα πάθη μας. Για την αποξένωσή μας.

Ένα μικρό αριστούργημα. Διαβάστε το.

 

Η Καρολίνα Μέρμηγκα γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957.Σπούδασε Νομικά και είναι δικηγόρος και δημοσιογράφος. Το 2005 εξέδωσε τη συλλογή Διηγημάτων «Ερωτευμένες».

Γράφει : Ο Κώστας Τραχανάς

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s